http://www.skai.gr/master_story.php?id=96884Φουντώνει η διαμάχη για την Αρκτική
Πηγή: The Economist, επιμέλεια, Δημήτρης Θωμάς - 14/10/2008
Η “νομική αταξία” αυξάνει τα περιθώρια κινήσεων για τη Ρωσία
Παγωμένες και πλούσιες σε ψάρια, ορυκτά και μεταλλεύματα, οι θάλασσες της Αρκτικής αποτελούν ένα δελεαστικό έπαθλο για μια δυνατή χώρα με διεθνή αυτοπεποίθηση. Ακόμη και πριν από την αναπάντεχη είδηση της προσφοράς δανείου τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ που έκανε ο πρωθυπουργός της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν, προς την Ισλανδία, η Ρωσία ενέτεινε σταδιακά την παρουσία της, σε μια περιοχή όπου η παρουσία του ΝΑΤΟ είναι ακανόνιστη και σπασμωδική. Παρότι τα αμερικανικά πολεμικά υποβρύχια ακόμη βρίσκονται στην περιοχή, σπάνια εμφανίζονται άλλα πολεμικά σκάφη του ΝΑΤΟ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες τραυμάτισαν την φιλία τους με την Ισλανδία, όταν έκλεισαν την στρατιωτική βάση που διατηρούσαν στο Κέφλαβικ, το 2006.
Αντίθετα το Κρεμλίνο, διαχειρίζεται ένα ωκεανό ρευστού 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων, και παρά τα προβλήματα του ρωσικού χρηματιστηρίου, εμφανίστηκε πρόθυμο να συνδράμει οικονομικά την Ισλανδία που βρίσκεται στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Ο Γκερ Χάαρντε, πρωθυπουργός της Ισλανδίας, δήλωσε ότι εκτός από κάποιες χώρες της Σκανδιναβίας, καμία άλλη δυτική χώρα δεν προσέφερε οικονομική βοήθεια στην Ισλανδία. “Όταν οι παλαιοί μας φίλοι δεν μας βοηθούν, θα πρέπει να βρούμε νέους φίλους” είπε ο πρωθυπουργός της Ισλανδίας. Ακόμη δεν γνωρίζουμε τα ανταλλάγματα που θα ζητήσει η Μόσχα, είναι όμως σίγουρο ότι κάτι θα ζητήσει.
Οι χώρες της περιοχής, και ιδιαίτερα η Νορβηγία, μαχητικά αεροσκάφη της οποίας σχεδόν καθημερινά αναχαιτίζουν ρωσικά πολεμικά αεροσκάφη που παραβιάζουν τον εναέριο χώρο της, έχουν εντονότατες ανησυχίες για τις εξελίξεις. Τα αεροπλάνα και τα πλοία της Ρωσίας, δεν παραβιάζουν μεν το Διεθνές Δίκαιο, αλλά παραβιάζουν τα “αμοιβαίως αποδεκτά όρια”. Οι Ρώσοι πραγματοποίησαν ναυτικές ασκήσεις ανάμεσα σε νορβηγικές πλατφόρμες άντλησης πετρελαίου και φυσικού αερίου, που περιελάμβαναν και ιδιαίτερα επιθετικές πτήσεις ρωσικών πολεμικών αεροσκαφών που καθήλωσαν τις πτήσεις κάθε άλλου αεροσκάφους και ελικοπτέρου στην περιοχή. Τα γεγονότα δημιούργησαν πολλούς κινδύνους, είχαν μεγάλο οικονομικό κόστος και διατάραξαν την ρουτίνα της ζωής στις περιοχές αυτές.
Τα ρωσικά πλοία και αεροπλάνα μπορεί να είναι παλιά, αλλά αυτό δεν ισχύει πάντα, η εκπαίδευση των ρωσικών πληρωμάτων συνεχώς βελτιώνεται, ενώ φέρουν σύγχρονα όπλα όπως πυραύλους τύπου “κρουζ” που έχουν μεγάλη ακτίνα δράσης. Αναλυτές πιστεύουν ότι τα ρωσικά πολεμικά υποβρύχια πραγματοποίησαν πειράματα και ασκήσεις κάνοντας βολές με τις εξαιρετικά γρήγορες τορπίλες τύπου “Shkval” που θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνα όπλα από το Πολεμικό Ναυτικό πολλών δυτικών χωρών. “Η Ρωσία δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα σε ένα χώρο όπου τώρα υπάρχει στρατηγικό κενό”, εκτιμά ο αναλυτής αμυντικών θεμάτων, Τζον Μπίνγκεν, από το Όσλο.
Η “νομική αταξία” αυξάνει τα περιθώρια κινήσεων για τη Ρωσία. Η “γκρίζα ζώνη” κοντά στο βόρειο άκρο της Νορβηγίας διεκδικείται και από τις δύο χώρες. Μια ακόμη διαμάχη μεταξύ Ρωσίας και Νορβηγίας, αφορά το νησί Σπιτσμπέργκεν, επί του οποίου η Ρωσία έχει μεταλλευτικά δικαιώματα, από το 1920. Η Νορβηγία υποστηρίζει ότι η υφαλοκρηπίδα γύρω από το νησί είναι δική της, ενώ άλλες χώρες, κυρίως δε η Ρωσία, δεν συμφωνούν. Η Ρωσία ευελπιστεί να εκμεταλλευθεί τα μεταλλεύματα και τα ορυκτά που βρίσκονται κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα, η Νορβηγία αντιτίθεται στις ρωσικές βλέψεις. Αυτό δε που “εκνευρίζει” περισσότερο τους Νορβηγούς είναι οι ρωσικές τράτες που σαρώνουν την περιοχή, πολλές φορές κινούνται προκλητικά ενώ υπάρχουν πληροφορίες ότι φέρουν “περίεργο” ηλεκτρονικό εξοπλισμό.
Η Νορβηγία είναι η μόνη χώρα μέλος του ΝΑΤΟ που συνορεύει με τη Ρωσία. Η στρατιωτική ηγεσία της χώρας είναι εξαιρετικά απογοητευμένη από την χλιαρή και άτονη απάντηση της Ατλαντικής Συμμαχίας στις ρωσικές στρατιωτικές και πολιτικές προκλήσεις. Για παράδειγμα το ΝΑΤΟ δεν αντέδρασε όταν περιφερόμενη ρωσική μηχανότρατα απήγαγε Νορβηγούς επιθεωρητές αλιείας, το 2005. Τα συμφέροντα που διακυβεύονται είναι μεγάλα, καθώς υπάρχουν περιοχές πλούσιες σε ψάρια, πετρέλαιο και μεταλλεύματα. Το λιώσιμο των πάγων σημαίνει ότι περιοχές της Αρκτικής που άλλοτε αποτελούσαν “νεκρές ζώνες”, σήμερα μετατρέπονται σε στρατηγικές διόδους προς την ανατολική Ασία.
Το ΝΑΤΟ επεξεργάζεται “τρόπους αντιμετώπισης” της Ρωσίας, μετά τον πόλεμο Ρωσίας – Γεωργίας στον Καύκασο, τον περασμένο Αύγουστο. Οι υπουργοί Άμυνας του ΝΑΤΟ συναντήθηκαν την 9η Οκτωβρίου στη Βουδαπέστη. Η Αμερική θέλει από την Ατλαντική Συμμαχία να καταρτίσει σχέδια εκτάκτου ανάγκης, για την “υπεράσπιση χωρών μελών που αισθάνονται ότι απειλούνται από τη Ρωσία, όπως η Εσθονία”. H Νορβηγία πάντως, υποβαθμίζει τους φόβους μιας πιθανής στρατιωτικής σύγκρουσης με τη Μόσχα. “Αντίθετα με άλλες, πρώην κομμουνιστικές χώρες αντιμετωπίζουμε την κατάσταση με υστερία”, επιμένει αξιωματούχος της νορβηγικής κυβέρνησης, Νορβηγική εταιρεία εξετάζει το ενδεχόμενο να συμμετάσχει στην εκμετάλλευση του παράκτιου κοιτάσματος φυσικού αερίου, Shtokman, που αποτελεί “επενδυτικό σχέδιο βιτρίνα” για την πολιτική του Κρεμλίνου. Ακόμη όμως και οι πιο αισιόδοξοι αξιωματούχοι της Νορβηγικής κυβέρνησης, πιστεύουν ότι η τροχιά των εξελίξεων στις σχέσεις με τη Ρωσία, είναι ανησυχητική και δυσάρεστη.
Η Νορβηγία, σιωπηλά ενισχύει και εμβαθύνει την αμυντική συνεργασία με τη Σουηδία και τη Φινλανδία. Ελπίζει δε να θέσει υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ, μεγάλη αεροναυτική άσκηση, με την κωδική ονομασία “απάντηση με ανακλαστικά”, που θα γίνει στην “αμφισβητούμενη περιοχή”. Αυτό όμως που δεν είναι ξεκάθαρο, είναι ποιοι είναι η στόχοι αυτής της τακτικής.
Μια νέα "τύπου" Αιγαίο-Κατάσταση
Συντονιστές: the_ripper, Διαχείριση
Μια νέα "τύπου" Αιγαίο-Κατάσταση
e-HAF Admin